/
17 - 09 - 2021

Đồ gá JIG và đồ gá Fixture là gì?

Những điều bạn cần biết về đồ gá JIG và đồ gá Fixture

Gia công CNC là một quá trình sản xuất bao gồm việc sử dụng nhiều công cụ. Những công cụ này là độc nhất, nhưng chúng cũng rất đa dạng. Có nghĩa là mỗi công cụ có thể áp dụng trong các điều kiện khác nhau. Trong số rất nhiều công cụ được sử dụng trong gia công CNC, hai công cụ mà mọi người nhầm lẫn với nhau là đồ gá JIGđồ gá Fixture.

Để làm rõ sự nhầm lẫn giữa đồ gá JIGđồ gá Fixture, bài viết này sẽ giới thiệu về chủng loại, sự khác biệt và cách sử dụng của chúng. Tất nhiên, cuối cùng, bạn sẽ trả lời được câu hỏi đồ gá JIGđồ gá Fixture dùng để làm gì? Hãy cùng EME-Tech tìm hiểu ngay nào!

Đồ gá JIG là gì?

Đồ gá JIG là một thiết bị dùng để cố định phôi hoặc chi tiết máy trên máy gia công. Nó được gắn chặt vào các công cụ máy CNC như máy tiện, máy phay…, nơi nó có thể điều hướng, chỉ định vị trí và chuyển động. Có nghĩa là, theo một cách nào đó, nó hướng dẫn dụng cụ gia công. Dụng cụ gia công sẽ đứng yên và đồ gá JIG di chuyển.

Các loại đồ gá JIG

Đồ gá JIG là thiết bị phổ biến trong gia công CNC, chúng có nhiều loại khác nhau. Dưới đây là các loại đồ gá JIG thường dùng trong các nguyên công gia công.

Đồ gá JIG mẫu

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Những đồ gá JIG này rất đơn giản và chính xác. Đồ gá mẫu được sử dụng theo nhiều cách. Bạn có thể lắp chúng vào phôi, bên trên hoặc giữa phôi. Tuy nhiên, chúng thường không được kẹp chặt.

Đồ gá JIG góc

Đồ gá góc là lý tưởng để giữ các bộ phận được chuẩn bị để khoan tại các góc với bộ định vị của chúng.

Đồ gá JIG tấm

Đồ gá tấm cũng giống như đồ gá khuôn mẫu có cách sử dụng giống nhau. Tuy nhiên, không giống như đồ gá khuôn mẫu, chúng có sẵn kẹp để giữ phôi.

Đồ gá JIG bản lề

Chúng có một bản lề giúp dễ dàng lắp và dỡ sản phẩm.

 

Đồ gá Fixture là gì?

Đồ gá Fixture CNC là một công cụ phổ biến giúp ổn định và định vị phôi. Giống như đồ gá JIG, nó hoạt động để cố định, đỡ hoặc gắn phôi lên máy CNC.

Các loại đồ gá Fixture

Đồ gá Fixture dựa theo máy gia công CNC

  • Đồ gá Fixture tiện
  • Đồ gá Fixture phay
  • Đồ gá Fixture khoan
  • Đồ gá Fixture mài

Đồ gá Fixture dựa theo công dụng

  • Đồ gá Fixture đa năng
  • Đồ gá Fixture đặc biệt
  • Đồ gá Fixture lắp ráp
  • Đồ gá Fixture mô đun

Đồ gá Fixture dựa theo nguồn hỗ trợ

  • Đồ gá Fixture bằng tay
  • Đồ gá Fixture điện
  • Đồ gá Fixture thủy lực
  • Đồ gá Fixture khí nén
  • Đồ gá Fixture từ
  • Đồ gá Fixture chân không

Sự khác nhau giữa đồ gá JIG và đồ gá Fixture

Đối với những người mới làm quen với việc cố định phôi trên máy gia công CNC hoặc mới gia công CNC nói chung, đồ gá JIG đồ gá Fixture có thể là hai công cụ rất khó hiểu. Cả hai công cụ đều tương tự nhau và chúng cùng thúc đẩy năng suất và hiệu quả sản xuất. Tuy nhiên, chúng hoạt động khác nhau. Dưới đây là một số điểm khác biệt về đồ gá JIGđồ gá Fixture.

Chức năng chính

Sự khác biệt chính giữa đồ gá JIGđồ gá Fixture nằm ở các chức năng chính của chúng. Đồ gá JIG hướng dẫn máy cắt làm việc tại một vị trí được xác định trước trên phôi. Nó cũng hỗ trợ và định vị phôi. Tuy nhiên, đồ gá Fixture chỉ cố định, hỗ trợ và định vị phôi. Fixture không hướng dẫn dụng cụ máy cắt làm việc.

Sự phức tạp

Khi so sánh đồ gá JIGđồ gá Fixture, đa số kĩ thuật viên gia công thấy rằng đồ gá JIG dễ sử dụng hơn. Đồ gá Fixture đòi hỏi kĩ thuật viên gia công phải có một số kỹ năng trước khi thao tác.

Trọng lượng của đồ gá

Một tính chất khác cần xem xét là trọng lượng của đồ gá JIG nhẹ hơn đồ gá Fixture. Đồ gá Fixture nặng hơn vì chúng phải được thiết kế để chịu lực cắt và độ rung rất lớn.

Thiết kế

Đồ gá JIG thường phức tạp hơn đồ gá Fixture về cấu tạo.

Tại sao đồ gá JIG và đồ gá Fixture lại quan trọng trong gia công CNC

Cả đồ gá JIGđồ gá Fixture đều rất quan trọng trong gia công CNC vì những ưu điểm của chúng khiến chúng có ứng dụng rộng rãi. Dưới đây là công dụng và ưu điểm của đồ gá JIG và đồ gá Fixture trong các hoạt động sản xuất.

Sử dụng đồ gá JIG và đồ gá Fixture

Đồ gá JIGđồ gá Fixture thường có chức năng giữ chặt phôi và các bộ phận của máy. Tuy nhiên, có một sự khác biệt giữa cả hai. Với đồ gá Fixture, dao không di chuyển khi phôi di chuyển. Điều này khác với đồ gá JIG, dao sẽ di chuyển.

Ưu điểm của đồ gá JIG và đồ gá Fixture

Có nhiều lợi thế khi sử dụng đồ gá JIG và đồ gá Fixture trong bất kỳ nguyên công gia công nào. Dưới đây là một số điều quan trọng:

Năng suất tốt hơn: sử dụng đồ gá giúp loại bỏ thời gian nhàn rỗi của phôi, từ đó làm tăng năng suất.

Giảm chi phí sản xuất: Việc sử dụng chúng giúp giảm chi phí sản xuất sản phẩm đồng thời tăng năng suất và chất lượng.

Nâng cao chất lượng: Đồ gá giúp kĩ thuật viên không cần gỡ các phôi theo cách thủ công trong quá trình vận hành. Do đó sẽ loại bỏ các yếu tố tạo ra lỗi của con người và từ đó cải thiện chất lượng sản phẩm.

Dễ dàng gia công các sản phẩm nặng và phức tạp: Do đồ gá giúp giữ chặt phôi trong quá trình gia công, cho phép kĩ thuật viên dễ dàng gia công các bộ phận nặng và có hình dạng phức tạp.

An toàn trong gia công: Vì đồ gá JIG và đồ gá Fixture liên quan trực tiếp đến phôi và máy gia công, chúng loại bỏ sự tham gia của con người, do đó tăng độ an toàn.

Cách chế tạo đồ gá

Gia công CNC và in 3D là hai cách chính để tạo ra đồ gá JIG và đồ gá Fixture. Tuy nhiên, cả hai quy trình phụ thuộc nhiều vào độ phức tạp, sản lượng sản xuất. Dưới đây là những điều bạn cần biết về việc chế tạo đồ gá JIG và đồ gá Fixture.

Thiết kế: Trước khi thiết kế đồ gá JIG và đồ gá Fixture, có một số điều bạn cần biết. Dưới đây là vài đặc điểm bạn cần biết.

  • Nghiên cứu tổng thể.
  • Nghiên cứu các yếu tố định vị.
  • Biết chủng loại và công suất của máy.
  • Nắm được cách sắp xếp và tháo lắp phôi.
  • Nghiên cứu các thiết bị nguồn (điện, khí nén, chân không…) và thiết bị hỗ trợ an toàn.
  • Biết khe hở giữa đồ gá JIG hoặc đồ gá Fixture và các bộ phận của chúng.

Vật liệu sử dụng chế tạo đồ gá

Lựa chọn vật liệu được sử dụng để chế tạo đồ gá JIG hoặc đồ gá Fixture phụ thuộc vào ứng dụng của nó và yêu cầu trong hoạt động gia công. Dưới đây là các vật liệu được sử dụng để chế tạo đồ gá JIG và đồ gá Fixture.

  • Thép (Không gỉ, cứng, nhẹ).
  • Gang.
  • Nhôm cứng.
  • Nhựa: Derlin, Nylon và PC.
  • Đồng.

Chế tạo đồ gá

Đồ gá JIG và đồ gá Fixture được sản xuất theo hai cách: gia công CNC và in 3D. Mỗi phương pháp là duy nhất, phụ thuộc vào loại vật liệu và khả năng gia công. Dưới đây chi tiết về hai cách.

In 3D: Trong hai cách, in 3D được sử dụng nhiều hơn do có nhiều ưu điểm hơn so với gia công CNC. Nó rẻ hơn, nhanh hơn và cũng cung cấp cho các nhà sản xuất sự linh hoạt cần thiết để tối ưu hóa lại thiết kế.

Đồ gá JIG và đồ gá Fixture in 3D cũng cho phép thiết kế phức tạp hơn mà không làm tăng chi phí. Các nhà sản xuất cũng có thể thêm các chức năng khác để cải thiện năng suất của đồ gá JIG và đồ gá Fixture. Dưới đây là các bước cần thực hiện để tạo đồ gá JIG và Fixture bằng in 3D.

  • Xác định độ chính xác về kích thước của đồ gá JIG và đồ gá Fixture. Bạn có thể làm điều này bằng cách sử dụng các dụng cụ đo lường.
  • Sử dụng thiết kế dạng gân để tăng độ cứng.
  • Tăng độ bền của đồ gá JIG và đồ gá Fixture bằng cách sử dụng các cốt ren kim loại.
  • Nới lỏng bu lông và các tấm đệm để tránh cong vênh sau khi các thao tác sau cùng hoàn tất.

Gia công CNC: Khi sử dụng phương pháp gia công CNC, bạn phải tính đến khoảng trống chứa phoi khi vẽ thiết kế. Do đó, bạn thấy các nhà sản xuất để lại một khoảng trống trên đồ gá JIG hoặc đồ gá Fixture để tránh phoi không ảnh hưởng đến dụng cụ.

Sau khi hoàn tất quá trình sản xuất, đồ gá JIG và đồ gá Fixture phải được đánh giá lại về hình thức và chức năng. Cả hai được so sánh với mô hình CAD để kiểm tra xem kích thước của bộ phận được chế tạo có giống với mô hình CAD hay không.

Kết luận

Một trong những sự tranh luận phổ biến nhất trong gia công CNCđồ gá JIG so với đồ gá Fixture. Cả hai công cụ đều khó hiểu, đặc biệt là đối với người mới bắt đầu. Trong bài viết này, bạn đã tìm hiểu về cả hai công cụ, chủng loại, cách sử dụng và cách sản xuất của chúng. Sau khi xem qua bài viết, bạn sẽ hiểu sự khác biệt giữa cả hai công cụ và cách bạn có thể sử dụng chúng để hoạt động hiệu quả hơn.

Bạn cũng đừng quá băn khoăn là nên chế tạo đồ gá gì cho phù hợp với hoạt động sản xuất của doanh nghiệp mình. Chúng tôi ở đây giúp đỡ bạn để mọi thứ trở lên dễ dàng và hiệu quả nhất.

EME-Tech với đội ngũ kĩ thuật giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm. Chúng tôi chuyên chế tạo, gia công các loại đồ gá JIG và đồ gá Fixture với độ chích xác cao nhất trên hệ thống máy móc, trang thiết bị hiện đại được nhập khẩu từ những thương hiệu hàng đầu của Nhật, Mỹ, Hàn Quốc…